ŠTA JE ŽENAMA ZABRANJENO U CRKVI? Pravila o kojima se retko govori

„Imam menstruaciju, ne smem da uđem unutra.“
„Uđite, nema to nikakve veze.“

Ova kratka razmena ispred jedne pravoslavne crkve u Srbiji otvara mnogo šira pitanja: kakav je položaj žena u Srpskoj pravoslavnoj crkvi (SPC), šta im jeste, a šta nije dozvoljeno i da li su neka pravila formalna ili su deo tradicije i običaja.

Shutterstock

Žene ne mogu biti sveštenici

U Srpskoj pravoslavnoj crkvi žene ne mogu da budu sveštenici, episkopi niti patrijarsi. To pravilo važi u svim pravoslavnim crkvama. Sveštenici služe liturgiju i obavljaju svete tajne poput krštenja, venčanja i pričešća. Muškarci koji završe bogosloviju mogu postati sveštenici, dok žene sa istim obrazovanjem najčešće rade kao veroučiteljice.

Ipak, žene imaju određene uloge unutar crkve. Postoje monahinje i igumanije koje upravljaju ženskim manastirima i imaju duhovni i administrativni autoritet nad zajednicom.

Shutterstock

Ulazak u oltar

Oltar je prostor iza ikonostasa u koji, po pravilu, ulaze samo oni koji aktivno učestvuju u bogosluženju – sveštenici i njihovi pomoćnici. Ženama uglavnom nije dozvoljen ulazak u oltar, ali postoje izuzeci. Igumanije i monahinje u manastirima mogu imati blagoslov da uđu. Postoje i situacije u kojima ćerke sveštenika pomažu tokom službe.

Kanonska zabrana potiče još iz ranog perioda crkve, ali pojedini teolozi ističu da se ona može tumačiti kao pitanje liturgijske funkcije, a ne isključivo pola.

Shutterstock

Đakonise – zaboravljena praksa

U ranoj hrišćanskoj tradiciji postojale su đakonise – žene koje su pomagale u bogosluženju. Ta praksa je kasnije nestala, ali u pojedinim pravoslavnim zajednicama postoje pokušaji njenog obnavljanja. Pitanje rukopolaganja žena u čin đakona i dalje izaziva polemike i unutar same crkve.

Menstruacija i pričešće

Jedno od najčešćih pitanja odnosi se na pričešće tokom menstrualnog ciklusa. Ne postoji jedinstven stav. Neki sveštenici smatraju da to nije prepreka, dok drugi savetuju uzdržavanje. Savremeni teolozi ukazuju da zabrana nema čvrsto teološko uporište u hrišćanstvu, već potiče iz starijih religijskih i kulturnih shvatanja o „obrednoj nečistoti“. Sve je više tumačenja da biološki procesi ne mogu biti prepreka duhovnom životu.

Pexels.com

Žena kao majka – tradicionalni pogled

U crkvenom diskursu žena se često opisuje kroz ulogu majke i negovateljice, po uzoru na Bogorodicu. Kritičari smatraju da se ta uloga ponekad postavlja u izrazito patrijarhalni kontekst, dok drugi ističu da je majčinstvo uzdignuto kao simbol božanske ljubavi.

Zaključno, ženama u Srpskoj pravoslavnoj crkvi nije dozvoljeno da budu deo najvišeg svešteničkog čina niti da služe liturgiju, ali imaju važne uloge u monaškom životu i obrazovanju. Mnoge teme – poput ulaska u oltar ili pričešća tokom ciklusa – i dalje zavise od tumačenja, tradicije i stava pojedinih sveštenika.

BONUS VIDEO:

Ostavite komentar

Komentari

Pročitaj komentare (0)